{"id":4719,"date":"2020-03-03T15:01:58","date_gmt":"2020-03-03T14:01:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.omnesmag.com\/?p=4719"},"modified":"2025-10-02T11:37:20","modified_gmt":"2025-10-02T09:37:20","slug":"yuval-noah-harari-and-the-future-of-religion-in-the-twentieth-century","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/","title":{"rendered":"Yuval Noah Harari i przysz\u0142o\u015b\u0107 religii w XXI wieku"},"content":{"rendered":"

Yuval Noah Harari urodzi\u0142 si\u0119 w Hajfie (Izrael) w 1976 roku. Doktorat z historii uzyska\u0142 na Uniwersytecie Oksfordzkim, a obecnie jest profesorem na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. W 2014 roku opublikowa\u0142. Sapiens. Od zwierz\u0105t do bog\u00f3w<\/em>, kt\u00f3ra sprzeda\u0142a si\u0119 w 10 milionach egzemplarzy. W 2016 roku opublikowa\u0142. Homo Deus. Kr\u00f3tka historia jutra<\/em>kt\u00f3ry sprzeda\u0142 si\u0119 ju\u017c w 5 mln egzemplarzy, a w 2018 r. wyda\u0142 21 lekcji na XXI wiek<\/em>Debata, Barcelona 2018, 399 s., kt\u00f3ra ko\u0144czy trylogi\u0119. Sapiens<\/em> dotyczy przesz\u0142o\u015bci, Homo Deus <\/em>przysz\u0142o\u015bci i 21 lekcji<\/em> tera\u017aniejszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

W tej najnowszej ksi\u0105\u017cce Harari pyta: co si\u0119 dzieje?\nJak mog\u0119 zrozumie\u0107 dzisiejszy \u015bwiat? A w odpowiedzi zawar\u0142 m.in.\nreligii, z zabiegiem, kt\u00f3ry zajmuje prawie po\u0142ow\u0119 ksi\u0105\u017cki. To jest m\u00f3j cel\nniniejszego artyku\u0142u jest analiza propozycji tego znanego historyka w dziedzinie religii i kr\u00f3tki komentarz do niej.\nreligii i opatrzy\u0107 kr\u00f3tkim komentarzem.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tek przydadz\u0105 si\u0119 dwa s\u0142owa, kt\u00f3re pozwol\u0105 ustawi\u0107 kontekst ksi\u0105\u017cki.\nkontekst ksi\u0105\u017cki. W pierwszej cz\u0119\u015bci, na pytanie \"Co si\u0119 dzieje?\nkilka rozwa\u017ca\u0144 na temat mocy przekszta\u0142cania i przeprojektowywania \u017cycia przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 i biotechnologi\u0119.\nsztucznej inteligencji i biotechnologii. Algorytmy - m\u00f3wi,\nzdecyduje za nas. B\u0119dziemy musieli pomy\u015ble\u0107 o miejscach pracy w przysz\u0142o\u015bci.\nCzy wystarczy dla wszystkich? Harari dodaje r\u00f3wnie\u017c krytyk\u0119 zachodnich demokracji liberalnych.\nCzy s\u0105 one odpowiednie dla kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119? Czy nie okaza\u0142y si\u0119 one nieskuteczne podczas globalnego kryzysu finansowego w 2008 roku?\n\u015bwiatowy kryzys finansowy z 2008 roku? Co zrobi\u0107 z imigracj\u0105?\nimigracja? Autor odpowiada i proponuje punkty widzenia, aby zmierzy\u0107 si\u0119 z nadchodz\u0105cymi latami.\nw najbli\u017cszych latach.<\/p>\n\n\n\n

Kolejna kwestia, kt\u00f3ra moim zdaniem kontekstualizuje ksi\u0105\u017ck\u0119\nzawarta jest w ostatnim rozdziale zatytu\u0142owanym Medytacja<\/em>. W nim wyja\u015bnia.\nHarari wyja\u015bnia, jak w 2000 roku rozpocz\u0105\u0142 praktyk\u0119 medytacji Vipassana i jak zmieni\u0142a ona jego \u017cycie.\njak zmieni\u0142o to jego \u017cycie, tak \u017ce od tamtej pory codziennie po\u015bwi\u0119ca 2 godziny na t\u0119 medytacj\u0119 i co roku robi dwumiesi\u0119czne odosobnienie.\ngodzin do tej medytacji i co roku robi dwumiesi\u0119czne odosobnienie. To, wed\u0142ug niego, da\u0142o mu koncentracj\u0119, by to zrobi\u0107,\nwed\u0142ug niego, da\u0142 mu koncentracj\u0119 i jasno\u015b\u0107, aby napisa\u0107 swoje ksi\u0105\u017cki.\nksi\u0105\u017cki. I wydaje si\u0119, \u017ce ta medytacja, wraz z obserwacj\u0105 jego cielesnych dozna\u0144\ndoznania cielesne, da\u0142y mu wi\u0119ksz\u0105 wiedz\u0119 o sobie i ludziach ni\u017c opowie\u015bci, ba\u015bnie i\nprzewy\u017cszaj\u0105ce opowie\u015bci, ba\u015bnie czy mitologie, kt\u00f3re s\u0142ysza\u0142 do tej pory.\ndo tej pory.<\/p>\n\n\n\n

Jakie jest pochodzenie religii wed\u0142ug Harariego? Na stronie\nodpowied\u017a jest taka, \u017ce cz\u0142owiek pierwotny, Sapiens, ub\u00f3stwia to, czego nie zna: ksi\u0119\u017cyc, s\u0142o\u0144ce, ogie\u0144, p\u0142odno\u015b\u0107 plon\u00f3w.\nksi\u0119\u017cyc, s\u0142o\u0144ce, ogie\u0144, p\u0142odno\u015b\u0107 upraw. Jako nauka\npost\u0119puje, nieznane staje si\u0119 coraz mniejszym powodem do wiary w moce okultystyczne.\nw okultystyczne moce.<\/p>\n\n\n\n

Wed\u0142ug niego wielkie religie opieraj\u0105 si\u0119 na opowie\u015bciach:\nChrze\u015bcija\u0144stwo, Islam, Buddyzm, Hinduizm. S\u0105 fikcyjne\nfikcyjne narracje, niekt\u00f3re z nich naiwne, kt\u00f3re ludzie wymy\u015blili. Wznie\u015bli\nglobalne instytucje, kt\u00f3re nadaj\u0105 im to\u017csamo\u015b\u0107 i tworz\u0105 ich liturgi\u0119, kt\u00f3ra utrzymuje je przy \u017cyciu.\nkt\u00f3re utrzymuj\u0105 je przy \u017cyciu. Cz\u0142owiek potrzebuje opowie\u015bci i bez dalszych ceregieli wymy\u015bla je, a zaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce one dzia\u0142aj\u0105.\nzaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce dzia\u0142aj\u0105: nadaj\u0105 im sens i komfort \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n

Harari\nHarari twierdzi, \u017ce nie trzeba by\u0107 osob\u0105 religijn\u0105, aby dobrze zachowywa\u0107 si\u0119 w \u017cyciu.\n\u017cycie. Uwa\u017ca on, \u017ce \u015bwiecki kodeks moralny jest lepszy od kodeksu religijnego, poniewa\u017c stanowi on podstaw\u0119 nowoczesnego\npodstawy nowoczesnych instytucji naukowych i demokratycznych. I ma\nwi\u0119ksze przywi\u0105zanie do pewnych warto\u015bci, takich jak wsp\u00f3\u0142czucie i prawda.<\/p>\n\n\n\n

Ze wsp\u00f3\u0142czuciem, \u015bwiecka etyka nie opiera si\u0119 na tym czy innym bogu\nna mandatach tego czy innego boga, ale na g\u0142\u0119bokim zrozumieniu cierpienia.\ncierpienie. Co\u015b jest z\u0142e, np. morderstwo, poniewa\u017c zadaje wielkie cierpienie istotom ludzkim.\ncierpienia na istotach ludzkich. Nie nale\u017cy unika\u0107 zabijania tylko dlatego, \u017ce \"B\u00f3g tak m\u00f3wi\".\nm\u00f3wi\".<\/p>\n\n\n\n

Innym zobowi\u0105zaniem etyki \u015bwieckiej jest zobowi\u0105zanie do prawdy.\nprawda. Prawda powinna by\u0107 ponad wszystko. A w przypadku konfliktu\nmi\u0119dzy prawd\u0105 religijn\u0105 a naukow\u0105, ta ostatnia powinna mie\u0107 pierwsze\u0144stwo.\nDlatego podstaw\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej nauki jest prawda naukowa, kt\u00f3ra rozbija\natom, rozszyfrowuje genom, obserwuje odleg\u0142e galaktyki, a nie opowie\u015bci religii, kt\u00f3re wed\u0142ug Harariego s\u0105 podstaw\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnej nauki.\nreligie, kt\u00f3re wed\u0142ug Harariego nie maj\u0105 oparcia w dowodach naukowych.<\/p>\n\n\n\n

A co z ateistycznymi ideologiami, kt\u00f3re rozcz\u0142onkowa\u0142y\nrozcz\u0142onkowa\u0142y XX wiek i by\u0142y ewidentnie katastrofalne, jak nazizm czy komunizm?\nczy komunizm? Odpowied\u017a brzmi: nie jest \u0142atwo \u017cy\u0107 zgodnie ze \u015bwieckim idea\u0142em i po drodze si\u0119 pogubili.\n\u015bwiecki idea\u0142 i zgubili po drodze drog\u0119. M\u00f3wi, \u017ce to samo sta\u0142o si\u0119 z religiami\nTo samo sta\u0142o si\u0119 z religiami: \u017ce idea\u0142 to jedno, a praktyczna realizacja to drugie.\nW przypadku Stalina, na przyk\u0142ad, widzi go jako pseudo za\u0142o\u017cyciela nowej religii pa\u0144stwowej, z w\u0142asnym\nnowa religia pa\u0144stwowa, z w\u0142asnymi dogmatami: stalinizm.<\/p>\n\n\n\n

W kwestii sensu \u017cycia Harari popada w pewien nihilizm.\npewien nihilizm. Wskazuje na buddyjski idea\u0142, \u017ce \u017cycie nie ma sensu,\n\u017ce nie ma potrzeby szuka\u0107 historii, kt\u00f3ra by to uzasadnia\u0142a. Rozwi\u0105zanie pochodzi z.\nBuddyjska strona uczynienia umys\u0142u pustym. Nie do pomy\u015blenia. Nie robienie rzeczy. Nie robi\u0105c\nnic i pozwoli\u0107 rzeczom p\u0142yn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d bierze si\u0119 ateizm Harariego, jakie s\u0105 jego korzenie?\njego korzenie? Mo\u017ce od Feuerbacha i jego krytyki religii, kt\u00f3ry podobnie jak Strauss uwa\u017ca relacje ewangeliczne za mityczne,\njak Strauss, mityczny i m\u00f3wi o religii jako o tworze ludzkim.\njako dzie\u0142o cz\u0142owieka. Jest to ateizm antropologiczny, kt\u00f3ry w centrum my\u015bli stawia cz\u0142owieka.\ncentrum my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce Harari ma racj\u0119, stawiaj\u0105c zaanga\u017cowanie na rzecz prawdy jako podstawowy cel.\nzaanga\u017cowanie w prawd\u0119 jako podstawowy cel. Problem polega na tym: jaka jest prawda o cz\u0142owieku?\nCzym jest cz\u0142owiek, czym jest cz\u0142owiek? Zaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce w ksi\u0105\u017cce z 21\nlekcje o XXI wieku nie ma ani jednego s\u0142owa o rodzinie, gdy cz\u0142owiek z natury jest istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105.\ncz\u0142owiek jest z natury istot\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i wpisuje si\u0119 w prawd\u0119 o cz\u0142owieku, w prawd\u0119 o rodzinie.\nprawda o rodzinie. I nie tylko dlatego, \u017ce B\u00f3g tak m\u00f3wi, ale tak\u017ce dlatego, \u017ce cz\u0142owiek\nodkrywa t\u0119 szlachetn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 w swoim bycie i w swoich dzia\u0142aniach. Musimy kocha\u0107 prawd\u0119,\nale musimy te\u017c odkry\u0107 j\u0105 w otaczaj\u0105cym nas \u015brodowisku. I nie tylko\nnie tylko prawda empiryczna, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna do\u015bwiadczy\u0107, ale tak\u017ce prawda mojego transcendentalnego\ndzia\u0142ania transcendentne, wykraczaj\u0105ce poza materi\u0119, takie jak mi\u0142o\u015b\u0107 i podziw dla pi\u0119kna.\npi\u0119kno.<\/p>\n\n\n\n

W propozycji Harariego nie ma rozr\u00f3\u017cnienia na religie.\nreligie: wszystkie s\u0105 r\u00f3wne. Ale rzeczywisto\u015b\u0107 jest taka, \u017ce niekt\u00f3rzy s\u0105 bardziej\nprawdziwe ni\u017c inne. Niekt\u00f3re relacje o religiach s\u0105 fikcyjne. Ale trzeba\nTrzeba jednak zapyta\u0107: czy kt\u00f3ry\u015b z nich jest prawdziwy, dlaczego nie i kto zabrania Bogu objawi\u0107 si\u0119 ludziom?\nod ujawnienia si\u0119 ludziom? Chrze\u015bcija\u0144stwo ustanawia konto zwane\nhistoria zbawienia. Fakty i s\u0142owa. W Biblii pojawiaj\u0105 si\u0119. Ale s\u0105 te\u017c\nistniej\u0105 pozabiblijne \u017ar\u00f3d\u0142a i metody historyczno-krytyczne, kt\u00f3re analizuj\u0105 prawdziwo\u015b\u0107 tych\nprawdziwo\u015b\u0107 tych relacji.<\/p>\n\n\n\n

Wiara jest rzeczywi\u015bcie niezb\u0119dna. Albo wierzysz, albo nie.\nwierzy\u0107. A ja bym powiedzia\u0142, \u017ce pokora. Ksi\u0105\u017cka Harari'ego maluje wielki obraz\nkt\u00f3ra oddaje klucze do przysz\u0142o\u015bci w r\u0119ce cz\u0142owieka. W tle jest troch\u0119\nco jest w Ksi\u0119dze Rodzaju: \"b\u0119dziecie jak bogowie, znaj\u0105c wiedz\u0119 o\nwiedza o dobru i z\u0142u\".<\/em> (Rdz 3, 5). Ze sztuczn\u0105 inteligencj\u0105, biotechnologi\u0105\nbiotechnologia, algorytmy rz\u0105dz\u0105ce \u017cyciem, cz\u0142owiek czuje si\u0119 zdolny do zabawy w boga.\nby bawi\u0107 si\u0119 w Boga. Cz\u0142owiek nie jest jednak w stanie sam si\u0119 zbawi\u0107,\nbez wzgl\u0119du na to, jak wiele naukowej prawdy uwa\u017ca, \u017ce posiada. I jest oczywiste, \u017ce zbawienie jest konieczne\nzbawienie jest konieczne, poniewa\u017c cz\u0142owiek jest moralnie upad\u0142y (z powodu swoich b\u0142\u0119d\u00f3w i grzech\u00f3w) i potrzebuje\ngrzechy) i potrzebuje odbudowy. \u0141atwiej jest wierzy\u0107 w Boga zbawiciela i stw\u00f3rc\u0119, kt\u00f3ry czuwa nad nami i kt\u00f3ry jest\nstw\u00f3rca, kt\u00f3ry czuwa nad nami i jest Panem historii.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Yuval Noah Harari naci\u00f3 en Haifa (Israel) en 1976. Se doctor\u00f3 en la Universidad de Oxford en historia, y actualmente es catedr\u00e1tico en la Universidad Hebrea de Jerusal\u00e9n. En el 2014 public\u00f3 Sapiens. De animales a dioses, del que se han vendido 10 millones de ejemplares. En 2016 public\u00f3 Homo Deus. Breve historia del ma\u00f1ana, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[36,39],"tags":[22],"class_list":["post-4719","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-actualidad","category-cultura","tag-religiones"],"yoast_head":"\nYuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Yuval Noah Harari naci\u00f3 en Israel. Se doctor\u00f3 en historia y actualmente catedr\u00e1tico en la Universidad Hebrea de Jerusal\u00e9n.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/yuval-noah-harari-and-the-future-of-religion-in-the-twentieth-century\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Yuval Noah Harari naci\u00f3 en Israel. Se doctor\u00f3 en historia y actualmente catedr\u00e1tico en la Universidad Hebrea de Jerusal\u00e9n.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/yuval-noah-harari-and-the-future-of-religion-in-the-twentieth-century\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-03-03T14:01:58+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-02T09:37:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/omnes_o.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Omnes\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Omnes\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Omnes\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\"},\"headline\":\"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI\",\"datePublished\":\"2020-03-03T14:01:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-02T09:37:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/\"},\"wordCount\":1350,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"keywords\":[\"Religiones\"],\"articleSection\":[\"Actualidad\",\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"ItemPage\"],\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/\",\"name\":\"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2020-03-03T14:01:58+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-02T09:37:20+00:00\",\"description\":\"Yuval Noah Harari naci\u00f3 en Israel. Se doctor\u00f3 en historia y actualmente catedr\u00e1tico en la Universidad Hebrea de Jerusal\u00e9n.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/actualidad\\\/cultura\\\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"name\":\"Omnes\",\"description\":\"Informaci\u00f3n de la Iglesia y la sociedad\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"Omnes\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#organization\",\"name\":\"Omnes\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/12\\\/logo_omnes_negro.png\",\"width\":15524,\"height\":3000,\"caption\":\"Omnes\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5\",\"name\":\"Omnes\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/07\\\/omnes_o_azul-100x100.jpg\",\"caption\":\"Omnes\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.omnesmag.com\\\/pl\\\/author\\\/omnes\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yuval Noah Harari i przysz\u0142o\u015b\u0107 religii w XXI wieku","description":"Yuval Noah Harari urodzi\u0142 si\u0119 w Izraelu. Posiada doktorat z historii i jest obecnie profesorem na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/yuval-noah-harari-and-the-future-of-religion-in-the-twentieth-century\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI","og_description":"Yuval Noah Harari naci\u00f3 en Israel. Se doctor\u00f3 en historia y actualmente catedr\u00e1tico en la Universidad Hebrea de Jerusal\u00e9n.","og_url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/aktualnosci\/kultura\/yuval-noah-harari-and-the-future-of-religion-in-the-twentieth-century\/","og_site_name":"Omnes","article_published_time":"2020-03-03T14:01:58+00:00","article_modified_time":"2025-10-02T09:37:20+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":1000,"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/omnes_o.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Omnes","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Omnes","Szacowany czas czytania":"6 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/"},"author":{"name":"Omnes","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5"},"headline":"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI","datePublished":"2020-03-03T14:01:58+00:00","dateModified":"2025-10-02T09:37:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/"},"wordCount":1350,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"keywords":["Religiones"],"articleSection":["Actualidad","Cultura"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","ItemPage"],"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/","name":"Yuval Noah Harari i przysz\u0142o\u015b\u0107 religii w XXI wieku","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website"},"datePublished":"2020-03-03T14:01:58+00:00","dateModified":"2025-10-02T09:37:20+00:00","description":"Yuval Noah Harari urodzi\u0142 si\u0119 w Izraelu. Posiada doktorat z historii i jest obecnie profesorem na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/actualidad\/cultura\/yuval-noah-harari-y-el-futuro-de-la-religion-en-el-siglo-xxi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.omnesmag.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Yuval Noah Harari y el futuro de la religi\u00f3n en el siglo XXI"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#website","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","name":"Omnes","description":"Informacje o ko\u015bciele i spo\u0142ecze\u0144stwie","publisher":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization"},"alternateName":"Omnes","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#organization","name":"Omnes","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/logo_omnes_negro.png","width":15524,"height":3000,"caption":"Omnes"},"image":{"@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/#\/schema\/person\/13db9f35f418e3a5dfa31c851f5aaaf5","name":"Omnes","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.omnesmag.com\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/omnes_o_azul-100x100.jpg","caption":"Omnes"},"url":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/author\/omnes\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4719"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4719\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53095,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4719\/revisions\/53095"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}