W pierwsz\u0105 rocznic\u0119 III Synodu Biskup\u00f3w na \u0142amach PALABRY zamieszczamy wypowiedzi kardyna\u0142a Wojty\u0142y, kt\u00f3rego wybitne wyst\u0105pienie na Synodzie, jako przedstawiciela polskiego episkopatu, jest powszechnie znane. <\/p>\n\n\n\n
Krakowski kardyna\u0142 arcybiskup Karol Wojty\u0142a uprzejmie odpowiedzia\u0142 na wywiad z dyrektorem \"CRIS\", Joaqu\u00ednem Alonso Pacheco. <\/p>\n\n\n\n
Kardyna\u0142, opr\u00f3cz nawi\u0105zania do temat\u00f3w poruszanych na Synodzie, m\u00f3wi o sytuacji Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, gdzie mimo r\u00f3\u017cnych trudno\u015bci ksi\u0119\u017ca daj\u0105 godny podziwu dow\u00f3d kap\u0142a\u0144skiego sumienia.<\/p>\n\n\n\n
-Przede wszystkim musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce zawdzi\u0119czamy ostatniemu Synodowi Biskup\u00f3w, kt\u00f3ry zintensyfikowa\u0142 i usystematyzowa\u0142 refleksj\u0119 na temat kap\u0142a\u0144stwa s\u0142u\u017cebnego, \u017ce refleksja ta dotar\u0142a do ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, od Konferencji Biskup\u00f3w po Ko\u015bcio\u0142y lokalne i wszystkich wiernych. Dotkn\u0119li\u015bmy wi\u0119c jednego z podstawowych punkt\u00f3w sumienia Ko\u015bcio\u0142a. W tym sumieniu Ko\u015bcio\u0142a o\u017cywionym przez Synod pojawia si\u0119 tak\u017ce problem oczekiwa\u0144 katolik\u00f3w wobec postaci kap\u0142ana, je\u015bli chodzi o Polsk\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Prawd\u0105 jest, \u017ce wymuszony brak organizacji katolickich w naszym kraju cz\u0119sto uniemo\u017cliwia\u0142 nam konsultacje ze wszystkimi sektorami \u015bwieckich w fazie przygotowawczej Synodu; jednak inne wydarzenia pozwoli\u0142y nam bezpo\u015brednio odnotowa\u0107 ich odczucia dotycz\u0105ce problemu kap\u0142a\u0144stwa. Obchody w 1970 r. pi\u0119\u0107dziesi\u0105tej rocznicy \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich Paw\u0142a VI, kt\u00f3re w Polsce by\u0142y prze\u017cywane ze szczeg\u00f3ln\u0105 intymno\u015bci\u0105; 25. rocznica uwolnienia 250 ksi\u0119\u017cy z oboz\u00f3w koncentracyjnych w Dachau, a w ubieg\u0142ym roku przygotowania do beatyfikacji Maksymiliana Kolbego - katolickiego kap\u0142ana, kt\u00f3ry odda\u0142 \u017cycie w Auschwitz w zamian za \u017cycie ojca rodziny - by\u0142y dla naszych wiernych swoistym duchowym wprowadzeniem do Synodu, a dla nas okazj\u0105 do zauwa\u017cenia, \u017ce posta\u0107 kap\u0142ana znajduje si\u0119 w centrum sumienia Ko\u015bcio\u0142a w Polsce. <\/p>\n\n\n\n
\u015awiadcz\u0105 o tym odpowiedzi udzielone wiosn\u0105 ubieg\u0142ego roku przez naszych kap\u0142an\u00f3w na pytania zadane przez Sekretariat Synodu w fazie przygotowawczej. Ich odpowiedzi s\u0105 zgodne z tym sumieniem, tzn. definiuj\u0105 posta\u0107 kap\u0142ana zgodnie z w\u0142asnymi przekonaniami, a jednocze\u015bnie zgodnie z konkretnymi postulatami ca\u0142ego Ludu Bo\u017cego. W Polsce pocieszaj\u0105cy jest fakt, \u017ce istnieje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek mi\u0119dzy konkretn\u0105 egzystencj\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105 - tym, jak kap\u0142an postrzega samego siebie - a wymaganiami \u017cywej wiary Ko\u015bcio\u0142a. sensus fidei<\/em> Ludu Bo\u017cego, do kt\u00f3rego zosta\u0142 powo\u0142any. <\/p>\n\n\n\n Z tych odpowiedzi mo\u017cna wywnioskowa\u0107, \u017ce dla polskich katolik\u00f3w problem kap\u0142ana obraca si\u0119 g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 samego momentu powo\u0142ania kap\u0142a\u0144skiego. Jest ono s\u0142usznie postrzegane jako szczeg\u00f3lne, osobiste wezwanie Chrystusa, nadprzyrodzone przed\u0142u\u017cenie wezwania skierowanego przez Jezusa do Aposto\u0142\u00f3w. Wszyscy wierni, w r\u00f3\u017cnych formach \u017cycia chrze\u015bcija\u0144skiego, staraj\u0105 si\u0119 prowadzi\u0107 swoje \u017cycie zgodnie ze szczeg\u00f3lnym zamys\u0142em Boga zawartym w chrzcie, ale powo\u0142anie kap\u0142a\u0144skie jest s\u0142usznie rozumiane w ca\u0142ej swojej specyfice. Do tego nowego \"Przyjd\u017a i chod\u017a za mn\u0105\". <\/em>Powo\u0142anie Chrystusa, imperatywnie wypowiedziane przez Chrystusa, odpowiada we wra\u017cliwo\u015bci naszych wiernych na pewno\u015b\u0107, \u017ce za osobistym charakterem takiego powo\u0142ania musi i\u015b\u0107 ca\u0142kowite zaanga\u017cowanie osoby. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wyra\u017cenie, kt\u00f3rym List do Hebrajczyk\u00f3w opisuje kap\u0142ana, jest dos\u0142ownie prze\u017cywane: ex hominibus assumptus <\/em>(Hebr. 5, 1). <\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie wyja\u015bnia, w jaki spos\u00f3b, pomimo obiektywnych trudno\u015bci, seminaria s\u0105 przedmiotem szczeg\u00f3lnej uwagi ze strony wszystkich i s\u0105 utrzymywane wy\u0142\u0105cznie dzi\u0119ki darowiznom wiernych, a tak\u017ce wyja\u015bnia niezwyk\u0142y udzia\u0142, z jakim - zw\u0142aszcza we wsp\u00f3lnotach prowincjonalnych, ale tak\u017ce w du\u017cych miastach - odbywaj\u0105 si\u0119 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie i celebracje pierwszych Mszy \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cemy nadal korzysta\u0107 z modelu tekstu Paw\u0142owego, aby zilustrowa\u0107 drugi wa\u017cny aspekt tej \u015bwiadomo\u015bci polskich wiernych w odniesieniu do kap\u0142a\u0144stwa: pro hominibus constituitur<\/em>. Wierni widz\u0105 w kap\u0142anie zast\u0119pc\u0119 i na\u015bladowc\u0119 Chrystusa, kt\u00f3ry wie, jak stawi\u0107 czo\u0142a ka\u017cdej osobistej ofierze dla zbawienia powierzonych mu dusz. S\u0105 go pewni i doceniaj\u0105 przede wszystkim jego konkretn\u0105 gorliwo\u015b\u0107 apostolsk\u0105 i niestrudzonego ducha po\u015bwi\u0119cenia dla bli\u017aniego, realizowanego w duchu Chrystusa. Wierz\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie poprzez podkre\u015blanie tych wymiar\u00f3w kap\u0142a\u0144skiej egzystencji mo\u017cna przezwyci\u0119\u017cy\u0107 wszelki \"kryzys to\u017csamo\u015bci\". Kap\u0142an jest u\u017cyteczny dla spo\u0142ecze\u0144stwa, je\u015bli udaje mu si\u0119 wykorzysta\u0107 wszystkie swoje fizyczne i duchowe zdolno\u015bci w pe\u0142nieniu pos\u0142ugi duszpasterskiej. Wierni nie potrzebuj\u0105 urz\u0119dnik\u00f3w ko\u015bcielnych ani sprawnych przyw\u00f3dc\u00f3w administracyjnych, ale przewodnik\u00f3w duchowych, wychowawc\u00f3w (w\u015br\u00f3d moich ludzi powszechne jest przekonanie, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo posiada niezast\u0105pione zasady moralne i mo\u017cliwo\u015bci edukacyjne).<\/p>\n\n\n\n Wracaj\u0105c do dokumentu synodalnego, aby zobaczy\u0107 w nim odzwierciedlenie polskiej sytuacji, nale\u017ca\u0142oby dokona\u0107 kolejnej korekty: zamiast nalega\u0107 na kryzys to\u017csamo\u015bci<\/em>W przypadku Unii Europejskiej nale\u017ca\u0142oby po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk na okre\u015blenie per vitam et ministerium <\/em>co jest w\u0142a\u015bnie najistotniejszym aspektem sposobu, w jaki nasi wierni postrzegaj\u0105 kap\u0142a\u0144stwo, w \u015bwietle tego wszystkiego, co zosta\u0142o ju\u017c podkre\u015blone w niekt\u00f3rych dokumentach soborowych, takich jak Lumen gentium <\/em>i Presbyterorum ordinis<\/em>. Nie oznacza to, \u017ce polscy ksi\u0119\u017ca nie patrz\u0105 z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 na prac\u0119 wykonan\u0105 przez Synod.<\/p>\n\n\n\n -Dokument ko\u0144cowy Synodu odpowiada na to pytanie w spos\u00f3b zasadniczy. W cz\u0119\u015bci po\u015bwi\u0119conej zasadom doktrynalnym czytamy: \"Trwa\u0142o\u015b\u0107 tej odci\u015bni\u0119tej na ca\u0142ym \u017cyciu rzeczywisto\u015bci - doktryny wiary znanej w tradycji Ko\u015bcio\u0142a jako charakter kap\u0142a\u0144ski - ukazuje, \u017ce Chrystus nieodwo\u0142alnie z\u0142\u0105czy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 ze sob\u0105 dla zbawienia \u015bwiata i \u017ce sam Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest definitywnie powierzony Chrystusowi dla dokonania Jego dzie\u0142a. Kap\u0142an, kt\u00f3rego \u017cycie nosi znami\u0119 daru otrzymanego od Ducha \u015awi\u0119tego, jest trwa\u0142ym znakiem wierno\u015bci Chrystusa wobec Jego Ko\u015bcio\u0142a\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Zgodnie z ca\u0142\u0105 tradycj\u0105 Synod potwierdzi\u0142, \u017ce kap\u0142a\u0144stwo s\u0142u\u017cebne, jako owoc szczeg\u00f3lnego powo\u0142ania Chrystusa, jest darem Boga w Ko\u015bciele i dla Ko\u015bcio\u0142a; i w\u0142a\u015bnie ten dar, raz przyj\u0119ty przez cz\u0142owieka w Ko\u015bciele, jest nieodwo\u0142alny. Rzeczywi\u015bcie, Synod potwierdzi\u0142, \u017ce \"to szczeg\u00f3lne uczestnictwo w kap\u0142a\u0144stwie Chrystusa nie zanika w \u017caden spos\u00f3b, nawet je\u015bli kap\u0142an zostaje zwolniony lub usuni\u0119ty z kr\u0119gu pos\u0142ugi z powod\u00f3w ko\u015bcielnych lub osobistych\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n W praktyce to Ko\u015bci\u00f3\u0142, za po\u015brednictwem biskupa, powo\u0142uje okre\u015blone osoby do kap\u0142a\u0144stwa i przekazuje im je w spos\u00f3b sakramentalny, ale nie mo\u017ce to sprawi\u0107, \u017ce zapomnimy, \u017ce autorem daru, tym, kt\u00f3ry ustanowi\u0142 kap\u0142a\u0144stwo, jest sam B\u00f3g. \"Przez na\u0142o\u017cenie r\u0105k przekazywany jest niezniszczalny dar Ducha \u015awi\u0119tego (por. 2 Tm 1, 6). Ta rzeczywisto\u015b\u0107 konfiguruje i konsekruje wy\u015bwi\u0119conego szafarza Chrystusowi Kap\u0142anowi (por. OP 2) i czyni go uczestnikiem misji Chrystusa w jej podw\u00f3jnym aspekcie, a mianowicie w\u0142adzy i s\u0142u\u017cby. Autorytet ten nie jest w\u0142a\u015bciwy szafarzowi: jest on przejawem jego w\u0142asnego autorytetu. <\/em>\"exasiae (tj. mocy) Pana, dzi\u0119ki kt\u00f3rej kap\u0142an wype\u0142nia misj\u0119 wys\u0142annika w istotnym dziele pojednania (por. 2 Kor. 5:18-20)\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n A co z kap\u0142a\u0144stwem? w niepe\u0142nym wymiarze godzin<\/em>? R\u00f3wnie\u017c w tym przypadku odpowied\u017a znajduje si\u0119 w dokumencie ko\u0144cowym Synodu. \"Pe\u0142en czas musi by\u0107 po\u015bwi\u0119cony pos\u0142udze kap\u0142a\u0144skiej jako zwyczajnej zasadzie. Dlatego te\u017c udzia\u0142 w \u015bwieckich zaj\u0119ciach m\u0119\u017cczyzn nie mo\u017ce by\u0107 w \u017caden spos\u00f3b uznany za g\u0142\u00f3wny cel, ani nie mo\u017ce wystarczy\u0107 do odzwierciedlenia ca\u0142ej specyficznej odpowiedzialno\u015bci kap\u0142an\u00f3w\".<\/em>. Jest to zatem kwestia udzielenia adekwatnej odpowiedzi na pytanie \"Czym jest kap\u0142an?\", w tym kontek\u015bcie Synod podejmuje s\u0142owa Presbyterorum ordinis<\/em>: \"Nie b\u0119d\u0105c ze \u015bwiata ani nie maj\u0105c \u015bwiata za sw\u00f3j cel, kap\u0142ani musz\u0105 jednak \u017cy\u0107 w \u015bwiecie. <\/em>(por. OP 3; 17; 10; 17, 14-16). jako \u015bwiadkowie i dystrybutorzy \u017cycia innego ni\u017c to ziemskie \u017cycie <\/em>(por. OP 3)\".<\/p>\n\n\n\n Tylko na podstawie tych przes\u0142anek mo\u017ce powsta\u0107 realistyczne i zgodne z wiar\u0105 rozwi\u0105zanie. Synod nie zapomnia\u0142, \u017ce nawet w minionych epokach historii Ko\u015bcio\u0142a byli kap\u0142ani, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cali si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci pozakap\u0142a\u0144skiej, ale zawsze w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku z ich specyficzn\u0105 misj\u0105 duszpastersk\u0105. \"aby m\u00f3c okre\u015bli\u0107 w konkretnych okoliczno\u015bciach zgodno\u015b\u0107 mi\u0119dzy dzia\u0142alno\u015bci\u0105 \u015bwieck\u0105 a pos\u0142ug\u0105 kap\u0142a\u0144sk\u0105, nale\u017cy zapyta\u0107, czy i w jaki spos\u00f3b takie funkcje i dzia\u0142ania s\u0142u\u017c\u0105 nie tylko misji Ko\u015bcio\u0142a, ale tak\u017ce ludziom, nawet tym nieewangelizowanym, i wreszcie wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej, w ocenie miejscowego biskupa z jego prezbiterium, konsultuj\u0105c si\u0119 w razie potrzeby z Konferencj\u0105 Episkopatu\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Decyzja biskupa lub konferencji episkopatu musi zatem uwzgl\u0119dnia\u0107 te przes\u0142anki. Wreszcie, Synod wyra\u017ca zgod\u0119 na prowadzenie dzia\u0142alno\u015bci pozakap\u0142a\u0144skiej, ale z pewnymi wa\u017cnymi wyja\u015bnieniami: \"Kiedy te dzia\u0142ania, kt\u00f3re zwykle nale\u017c\u0105 do \u015bwieckich, s\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b wymagane przez ewangelizacyjn\u0105 misj\u0119 samego kap\u0142ana, wymaga si\u0119, aby by\u0142y one zgodne z innymi dzia\u0142aniami ministerialnymi, poniewa\u017c w takich okoliczno\u015bciach mog\u0105 by\u0107 uwa\u017cane za niezb\u0119dne sposoby prawdziwej pos\u0142ugi. <\/em>(por. OP 3)\"<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Synod przyj\u0105\u0142 zatem odpowiedzialno\u015b\u0107 za ochron\u0119 Ko\u015bcio\u0142a przed ryzykiem dewaluacji Bo\u017cego daru kap\u0142a\u0144stwa. Zgodnie z tym samym poczuciem odpowiedzialno\u015bci twierdz\u0119, \u017ce problem niedoboru duchowie\u0144stwa musi by\u0107 uj\u0119ty w jego w\u0142a\u015bciwych wymiarach; nie mo\u017cemy my\u015ble\u0107 o rozwi\u0105zaniu trudno\u015bci wynikaj\u0105cych z ilo\u015bci poprzez rezygnacj\u0119 z jako\u015bci. Jest to kwestia poprawy wykorzystania kap\u0142ana w Ko\u015bciele, ale bez zapominania, \u017ce tylko \"Pan \u017cniwa <\/em>Dar ten mo\u017ce by\u0107 pomno\u017cony, a od ludzi zale\u017cy, czy przyjm\u0105 go z usposobieniem wymaganym przez jego natur\u0119.<\/p>\n\n\n\n -Podczas prac Synodu wiele m\u00f3wiono o kryzysie to\u017csamo\u015bci kap\u0142ana, ukazuj\u0105c go na tle bardziej fundamentalnego kryzysu to\u017csamo\u015bci samego Ko\u015bcio\u0142a. Niekt\u00f3re wyra\u017cenia wydaj\u0105 mi si\u0119 jednak nieostre: jasne jest, \u017ce zamiast obiektywnego kryzysu, wyra\u017cenia te odnosz\u0105 si\u0119 do subiektywnej \u015bwiadomo\u015bci kryzysu. Wyja\u015bniwszy to, przejd\u0119 do bezpo\u015bredniej odpowiedzi na twoje pytanie. Ko\u0144cowy dokument na temat ksi\u0119dza, unikaj\u0105c wyra\u017cenia \"kryzys to\u017csamo\u015bci\" - u\u017cywanego zamiast tego w dokumencie przygotowawczym - przywo\u0142uje t\u0119 ide\u0119 w\u0142a\u015bnie w punktach po\u015bwi\u0119conych zilustrowaniu takiego kryzysu. Oto przyk\u0142ad: \"W obliczu tej rzeczywisto\u015bci niekt\u00f3rzy ludzie zadaj\u0105 sobie niepokoj\u0105ce pytania: Czy istnieje, czy te\u017c nie istnieje szczeg\u00f3lny pow\u00f3d dla pos\u0142ugi kap\u0142a\u0144skiej? Czy ta pos\u0142uga jest konieczna, czy te\u017c nie? Czy kap\u0142a\u0144stwo jest trwa\u0142e? Co to znaczy by\u0107 kap\u0142anem dzisiaj? Czy nie by\u0142oby wystarczaj\u0105ce dla s\u0142u\u017cby wsp\u00f3lnotom, aby mie\u0107 przewodnicz\u0105cych powo\u0142anych do s\u0142u\u017cby dobru wsp\u00f3lnemu, bez potrzeby \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, i sprawowa\u0107 ich urz\u0105d tymczasowo?<\/em><\/p>\n\n\n\n Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna argumentowa\u0107, \u017ce takie pytania historycznie pojawia\u0142y si\u0119 w sferze teologicznej, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do teoretycznych za\u0142o\u017ce\u0144 systematycznie opracowywanych przez niekt\u00f3rych teolog\u00f3w jako odpowied\u017a na tradycyjn\u0105 metodologi\u0119 teologiczn\u0105. Jednak raz sformu\u0142owane i wprowadzone do ko\u015bcielnej opinii publicznej, wyra\u017caj\u0105 postaw\u0119 g\u0142\u0119bszej egzystencjalnej kontestacji. Tekst ten zajmuje si\u0119 w\u0142a\u015bnie rekonstrukcj\u0105 genezy tego drugiego rodzaju kontestacji i w tym kontek\u015bcie nadal odnosi si\u0119 do ca\u0142ej dziedziny wsp\u00f3\u0142czesnej kultury: \"Opisane powy\u017cej problemy, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 jest nowa, a cz\u0119\u015b\u0107 znana z przesz\u0142o\u015bci, lecz obecnie przedstawiana w nowych formach, nie mog\u0105 by\u0107 rozumiane w oderwaniu od og\u00f3lnego kontekstu wsp\u00f3\u0142czesnej kultury, kt\u00f3ra powa\u017cnie kwestionuje ich w\u0142asne znaczenie i warto\u015b\u0107. Nowe zasoby technologii rodz\u0105 nadziej\u0119 opart\u0105 w zbyt du\u017cym stopniu na entuzjazmie, a jednocze\u015bnie wywo\u0142uj\u0105 g\u0142\u0119boki niepok\u00f3j. Mo\u017cna s\u0142usznie zapyta\u0107, czy cz\u0142owiek b\u0119dzie w stanie zapanowa\u0107 nad w\u0142asn\u0105 prac\u0105 i ukierunkowa\u0107 j\u0105 na post\u0119p\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n \"Niekt\u00f3rzy m\u0142odzi ludzie przede wszystkim stracili nadziej\u0119 na sens tego \u015bwiata i szukaj\u0105 zbawienia w czysto medytacyjnych systemach, w sztucznych i marginalnych rajach, unikaj\u0105c wsp\u00f3lnego wysi\u0142ku ludzko\u015bci\".<\/em><\/p>\n\n\n\n \"Inni s\u0105 o\u017cywieni utopijnymi nadziejami bez \u017cadnego zwi\u0105zku z Bogiem, tak \u017ce d\u0105\u017c\u0105c do stanu ca\u0142kowitego wra\u017cenia, przenosz\u0105 znaczenie ca\u0142ego swojego \u017cycia osobistego z tera\u017aniejszo\u015bci na przysz\u0142o\u015b\u0107. <\/em><\/p>\n\n\n\n \"W ten spos\u00f3b dzia\u0142anie i kontemplacja, edukacja i rekreacja, kultura i religia, immanentne i transcendentne bieguny ludzkiego \u017cycia, s\u0105 ca\u0142kowicie roz\u0142\u0105czone\".<\/em><\/p>\n\n\n\n Problem jest nast\u0119puj\u0105cy: czy ta diagnoza jest sprawiedliwa? Albo lepiej: czy rzeczywi\u015bcie wszystko wyja\u015bnia? To znaczy, czy rzeczywi\u015bcie wynika z kontekstu wsp\u00f3\u0142czesnej kultury? Cz\u0142onkowie Episkopatu Polski, kt\u00f3rzy stykaj\u0105 si\u0119 z powojennymi trudno\u015bciami, sk\u0142onni s\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce dokument uog\u00f3lnia zesp\u00f3\u0142 symptom\u00f3w charakterystycznych dla rozwini\u0119tego technologicznie \u015bwiata zachodniego; sytuacja Ko\u015bcio\u0142a w innych krajach przedstawia zupe\u0142nie inne aspekty.<\/p>\n\n\n\n Synod z pewno\u015bci\u0105 nie zignorowa\u0142 tej rzeczywisto\u015bci: \"Wiemy, \u017ce istniej\u0105 r\u00f3\u017cne cz\u0119\u015bci \u015bwiata, w kt\u00f3rych ta g\u0142\u0119boka zmiana w kulturze nie zosta\u0142a jeszcze odczuwalna, a kwestie podkre\u015blone powy\u017cej nie s\u0105 poruszane wsz\u0119dzie, przez wszystkich ksi\u0119\u017cy lub z tego samego punktu widzenia\".<\/em><\/p>\n\n\n\n Jednak w Polsce, by\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na wp\u0142yw innego re\u017cimu politycznego i spo\u0142eczno-politycznego, transformacja kulturowa jest nie tylko mniej zauwa\u017calna, ale tak\u017ce zupe\u0142nie inna. Ostatnie badania przeprowadzone w\u015br\u00f3d polskich ksi\u0119\u017cy pokaza\u0142y, \u017ce w Polsce nie ma ani kryzysu to\u017csamo\u015bci kap\u0142a\u0144stwa, ani kryzysu to\u017csamo\u015bci Ko\u015bcio\u0142a. W zderzeniu z ideologi\u0105 marksistowsk\u0105 i jej zaprogramowanym i propagandowo szerzonym ateizmem Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie zatraci\u0142 w\u0142asnej to\u017csamo\u015bci. Kryzysy, je\u015bli wyst\u0119puj\u0105, maj\u0105 charakter indywidualny; i tu wracamy do problemu wiary i duchowo\u015bci. Wiara jest nadprzyrodzon\u0105 \u0142ask\u0105, kt\u00f3ra rozwija si\u0119 w najbardziej zr\u00f3\u017cnicowanych i sprzecznych okoliczno\u015bciach. W obecnym czasie, gdy wzrost post\u0119pu materialnego niesie ze sob\u0105 silne napi\u0119cia w \u017cyciu duchowym, my\u015bl\u0119, \u017ce nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, i\u017c ich radykalne rozwi\u0105zanie zale\u017cy od proporcjonalnego wzrostu \u017cycia wiary. I to, poza diagnozami, by\u0142o r\u00f3wnie\u017c podstawow\u0105 odpowiedzi\u0105 Synodu.<\/p>\n\n\n\n -To nie tylko teologia, ale og\u00f3lnie kszta\u0142towanie opinii publicznej w Ko\u015bciele. W tym obszarze decyduj\u0105c\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 massmedia<\/em>Te ostatnie, jak powszechnie wiadomo, rz\u0105dz\u0105 si\u0119 w\u0142asnymi prawami. Te oczywi\u015bcie nie mog\u0105 dzia\u0142a\u0107 na szkod\u0119 ich wierno\u015bci przekazowi.<\/p>\n\n\n\n Problem jest tak realny, \u017ce sam Synod powt\u00f3rzy\u0142 go w dokumencie na temat sprawiedliwo\u015bci tymi s\u0142owami: \"Sumienie naszych czas\u00f3w domaga si\u0119 prawdy w systemach komunikacji spo\u0142ecznej, co obejmuje r\u00f3wnie\u017c prawo do obiektywnego obrazu rozpowszechnianego przez same media i mo\u017cliwo\u015b\u0107 korygowania ich manipulacji\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 podchodzi do kwestii komunikacji w spos\u00f3b coraz bardziej pozytywny i pewny (wystarczy wspomnie\u0107 soborowy dekret Inter mirifica<\/em> oraz w instrukcji Communio et progressio<\/em>), ale jednocze\u015bnie nie da si\u0119 ukry\u0107 obiektywnego istnienia niebezpiecze\u0144stwa, \u017ce z\u0142o komunikacji mo\u017ce zaszkodzi\u0107 prawu do prawdy i sta\u0107 si\u0119 jednym z g\u0142\u00f3wnych o\u015brodk\u00f3w niesprawiedliwo\u015bci we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie. Dlatego te\u017c, przypisuj\u0105c massmedia<\/em> jego w\u0142a\u015bciwy cel, tekst synodalny wyra\u017anie stwierdza: \"Ten rodzaj edukacji, poniewa\u017c sprawia, \u017ce wszyscy ludzie staj\u0105 si\u0119 w pe\u0142ni lud\u017ami, pomo\u017ce im nie by\u0107 manipulowanymi w przysz\u0142o\u015bci ani przez media, ani przez si\u0142y polityczne, ale wr\u0119cz przeciwnie, pozwoli im kszta\u0142towa\u0107 w\u0142asne przeznaczenie i budowa\u0107 prawdziwie ludzkie spo\u0142eczno\u015bci\".<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Teksty te s\u0105 w centrum naszego tematu, chocia\u017c w pewnym stopniu wykraczaj\u0105 poza kontekst: pomagaj\u0105 rozwia\u0107 nieporozumienia, kt\u00f3re powstaj\u0105, gdy przechodzimy z poziomu \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a - gdzie pasterze i teologowie wnosz\u0105 sw\u00f3j szczeg\u00f3lny wk\u0142ad, w wierno\u015bci swojej pos\u0142udze duszpasterskiej i kap\u0142a\u0144skiej - na poziom komunikacji i tworzenia opinii publicznej. Dlatego uwa\u017cam za uzasadnione obawy Ojc\u00f3w Synodalnych, aby zapobiec zniekszta\u0142ceniu element\u00f3w istotnych dla \u017cycia Ko\u015bcio\u0142a w toku komunikacji spo\u0142ecznej. Chodzi o uruchomienie ruchu uwra\u017cliwienia, kt\u00f3ry b\u0119dzie promowa\u0142 w osobach odpowiedzialnych za komunikacj\u0119 wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ich odpowiedzialno\u015bci za budowanie Ko\u015bcio\u0142a zgodnie z wol\u0105 Chrystusa, realistycznie wykrywaj\u0105c te czynniki, kt\u00f3re - ze wzgl\u0119du na partykularne interesy i rozpowszechnionego ducha przeb\u00f3stwienia - maj\u0105 negatywny wp\u0142yw.<\/p>\n\n\n\n -Permisywizm i jego przejawy w sferze teologicznej s\u0105 typowymi zjawiskami spo\u0142ecze\u0144stwa zachodniego, kt\u00f3re w krajach takich jak Polska maj\u0105 na razie raczej wzgl\u0119dny wp\u0142yw. Jako obserwator z zewn\u0105trz mog\u0119 wi\u0119c ograniczy\u0107 si\u0119 jedynie do og\u00f3lnych rozwa\u017ca\u0144.<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, jasne jest, \u017ce u podstaw permisywizmu le\u017cy wy\u0142\u0105cznie horyzontalna - a zatem nieco zredukowana - koncepcja wolno\u015bci. Wolno\u015b\u0107 jest konstytutywnym elementem godno\u015bci osoby, kt\u00f3ra jest nieprzerwanie g\u0142oszona i broniona przez my\u015bl chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce wolno\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144ska nigdy nie jest celem samym w sobie, ale raczej jest celem samym w sobie: jest \u015brodkiem do osi\u0105gni\u0119cia prawdziwego dobra. B\u0142\u0105d perspektywy permisywizmu polega na odwr\u00f3ceniu punktu widzenia do g\u00f3ry nogami: celem staje si\u0119 d\u0105\u017cenie do indywidualnej wolno\u015bci, bez \u017cadnego odniesienia do rodzaju dobra, do kt\u00f3rego wolno\u015b\u0107 jest zobowi\u0105zana. Praktyczn\u0105 konsekwencj\u0105 jest to, \u017ce poza realizacj\u0105 dobra, wolno\u015b\u0107 przekszta\u0142ca si\u0119 w nadu\u017cycie i zamiast zapewni\u0107 jednostce grunt dla jej samorealizacji, determinuje jej ogo\u0142ocenie i frustracj\u0119. Wszystko, co pozostaje z wolno\u015bci, to has\u0142o<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce takie podej\u015bcie nale\u017cy uzna\u0107 za absolutnie sprzeczne z kryteriami, kt\u00f3re powinny kierowa\u0107 poprawn\u0105 teologi\u0105 i skutecznym dzia\u0142aniem duszpasterskim. Teologowie i duszpasterze musz\u0105 w takiej sytuacji nieustannie zadawa\u0107 sobie pytanie o prawdziwe warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skie. Cz\u0142owiek nosi norm\u0119 swojej wolno\u015bci - zgodnie z Paw\u0142owym wyra\u017ceniem - w postaci \"naczynie gliniane\".<\/em> (II Kor. 4,7). Pokus jest wiele, ale mo\u017cliwo\u015bci uzdrowienia s\u0105 r\u00f3wnie wielkie. Mo\u017cna unikn\u0105\u0107 wielu nieporozumie\u0144, je\u015bli chodzi o problemy spo\u0142ecze\u0144stwa permisywnego, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce to or\u0119dzie chrze\u015bcija\u0144skie - jego korzenie w naturalnym sumieniu - a nie permisywizm, musi dyktowa\u0107 prawa walki o autentyczn\u0105 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra jest zawsze jednym z nieodzownych element\u00f3w misji Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n -Fakt, \u017ce Maksymilian Maria Kolbe zosta\u0142 zidentyfikowany podczas prac Synodu, nadaje jego postaci - jak podkre\u015bli\u0142 kardyna\u0142 Duvial, obecny przewodnicz\u0105cy zgromadzenia synodalnego - znaczenie, kt\u00f3re przekracza granice narodowe i czyni go przyk\u0142adem dla wszystkich kap\u0142an\u00f3w: znakiem czas\u00f3w naznaczonych nieludzkim okrucie\u0144stwem, ale tak\u017ce pocieszaj\u0105cymi epizodami \u015bwi\u0119to\u015bci. Dla nas, Polak\u00f3w, jego beatyfikacja ma oczywi\u015bcie bardzo szczeg\u00f3lny charakter: najstarszym spo\u015br\u00f3d nas, kap\u0142an\u00f3w, przypomina o m\u0119kach prze\u017cywanych wraz z reszt\u0105 ludno\u015bci w obozach zag\u0142ady, gdzie b\u00f3l i solidarno\u015b\u0107 przygotowywa\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce do nowych pr\u00f3b. Dla m\u0142odszych Ojciec Kolbe stanowi wskaz\u00f3wk\u0119, jak wiele kap\u0142an musi od siebie wymaga\u0107 w s\u0142u\u017cbie innym.<\/p>\n\n\n\n Inne aspekty jego osobowo\u015bci mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c uzna\u0107 za paradygmatyczne (wystarczy pomy\u015ble\u0107 o jego nabo\u017ce\u0144stwie do Matki Bo\u017cej i jego dzia\u0142alno\u015bci apostolskiej w prasie); ca\u0142a jego posta\u0107, tak \u015bci\u015ble naznaczona krzy\u017cem, jest nagl\u0105cym wezwaniem do apostolskiego celu chrze\u015bcija\u0144skiego powo\u0142ania i do ca\u0142kowitego wyrzeczenia si\u0119 siebie, co jest sta\u0142ym wymiarem kap\u0142a\u0144skiej egzystencji.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Al cumplir el primer aniversario del III S\u00ednodo de Obispos, para PALABRA traemos a sus p\u00e1ginas las declaraciones del cardenal Wojty\u0142a, cuya destacada actuaci\u00f3n en el mismo, como representante del episcopado polaco, es sobradamente conocida. El cardenal arzobispo de Cracovia, monse\u00f1or Karol Wojty\u0142a, ha respondido amablemente a la entrevista que le ha hecho el director […]<\/p>\n","protected":false},"author":2425,"featured_media":51845,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[549,548],"tags":[2322],"class_list":["post-51629","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-evangelizacion","category-foco","tag-60-aniversario-palabra-omnes"],"yoast_head":"\nTo B\u00f3g daje kap\u0142a\u0144stwo.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
-W wielu krajach zachodnich, gdzie industrializacja zrodzi\u0142a mentalno\u015b\u0107 coraz bardziej typow\u0105 dla zsekularyzowanego spo\u0142ecze\u0144stwa, m\u00f3wi si\u0119 o kap\u0142a\u0144stwie. <\/strong>w niepe\u0142nym wymiarze godzin <\/em><\/strong>Jak Eminencja postrzega ten problem w odniesieniu do problemu niedoboru duchowie\u0144stwa?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kryzys to\u017csamo\u015bci?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Z twoich s\u0142\u00f3w mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce kryzys, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 kap\u0142ana, mo\u017cna przypisa\u0107 przede wszystkim trudno\u015bciom w wierze i brakowi prawdziwej duchowo\u015bci kap\u0142a\u0144skiej w dzisiejszym Ko\u015bciele. Czy uwa\u017casz jednak, \u017ce opr\u00f3cz tego kryzysu dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c makroskopowo zdechrystianizowana kultura? Synod, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142e\u015b, poruszy\u0142 r\u00f3wnie\u017c ten aspekt; jaka jest Twoja opinia na ten temat?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\u017bycie w wierze.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Opinia publiczna w Ko\u015bciele.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
-R\u00f3wnolegle do misji pobudzania i gwarantowania wiary (Magisterium) jest funkcja prowadzenia wierz\u0105cych i wiernego przekazywania im wskaza\u0144 magisterialnych. Czy w tym sensie m\u00f3g\u0142by\u015b wyja\u015bni\u0107 aluzj\u0119, kt\u00f3r\u0105 ostatnio poczyni\u0142e\u015b do teologii?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kwestionowanie warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144skich.<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
-W\u015br\u00f3d ostrze\u017ce\u0144 kierowanych do kap\u0142an\u00f3w przez ostatnie Magisterium Ko\u015bcio\u0142a, ostrze\u017cenie przed pokus\u0105 dostosowania g\u0142oszenia S\u0142owa i kryteri\u00f3w dzia\u0142ania duszpasterskiego do \u015bwiatowej mentalno\u015bci wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 swoj\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105. Je\u015bli mentalno\u015b\u0107 ta okazuje si\u0119 coraz bardziej przesi\u0105kni\u0119ta ideologi\u0105 permisywn\u0105 i ju\u017c otwarcie m\u00f3wi si\u0119 o \"teologii permisywnej\", to czy takie ostrze\u017cenie nale\u017cy rozszerzy\u0107 r\u00f3wnie\u017c na teolog\u00f3w?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
-Jak\u0105 lekcj\u0119, zdaniem Eminencji, dzisiejsi ksi\u0119\u017ca, a w szczeg\u00f3lno\u015bci polscy ksi\u0119\u017ca, mog\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z postaci takiej jak Maksymilian Kolbe?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n