{"id":63199,"date":"2026-07-17T06:57:00","date_gmt":"2026-07-17T04:57:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.omnesmag.com\/?p=63199"},"modified":"2026-07-17T11:32:57","modified_gmt":"2026-07-17T09:32:57","slug":"rafael-aita-powiedzial-ze-byli-inkowie-ktorzy-byli-katolikami-mowili-po-hiszpansku-i-lacinie-i-byli-sojusznikami-krola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.omnesmag.com\/pl\/foco\/rafael-aita-existieron-incas-que-eran-catolicos-hablaban-espanol-y-latin-y-eran-aliados-del-rey\/","title":{"rendered":"Rafael Aita: \u00abByli Inkowie, kt\u00f3rzy byli katolikami, m\u00f3wili po hiszpa\u0144sku i \u0142acinie i byli sojusznikami kr\u00f3la\u00bb.\u00bb"},"content":{"rendered":"

Z zawodu in\u017cynier, a z powo\u0142ania historyk, peruwia\u0144ski pisarz Rafael Aita, znany w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych jako Kapitan Peru<\/a><\/em>\u2014 sta\u0142 si\u0119 jednym z najbardziej stanowczych i prze\u0142omowych g\u0142os\u00f3w w rozpowszechnianiu historii w Ameryce \u0141aci\u0144skiej. Dzi\u0119ki wp\u0142ywowym dzie\u0142om, takim jak Hiszpa\u0144scy Inkowie<\/em> y Katoliccy Inkowie<\/a><\/em>, Aita walczy z upolitycznieniem sal lekcyjnych i utrwalaniem si\u0119 \u00abczarnej legendy\u00bb, ratuj\u0105c od zapomnienia sojusze rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w i g\u0142\u0119boki proces ewangelizacji, kt\u00f3ry zjednoczy\u0142 Hiszpani\u0119 i Ameryk\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W tym wywiadzie wsp\u00f3\u0142pracownik uznanego filmu dokumentalnego Ameryka Hiszpa\u0144ska<\/em> Zach\u0119ca nas do ponownego odkrycia wsp\u00f3lnej przesz\u0142o\u015bci, wolnej od uprzedze\u0144 ideologicznych, w kt\u00f3rej postaci takie jak \u015bwi\u0119ty Turyb de Mogrovejo po\u0142o\u017cy\u0142y duchowe podwaliny pod po\u0142ow\u0119 kontynentu.<\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015b in\u017cynierem przemys\u0142owym i masz tytu\u0142 magistra administracji biznesowej. Dlaczego po\u015bwi\u0119ci\u0142e\u015b si\u0119, z ogromnym wysi\u0142kiem, pisaniu ksi\u0105\u017cek historycznych?<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Z powodu tego, jak \u017ale historia jest nauczana w naszych krajach. Ka\u017cdy, kto kocha sw\u00f3j kraj, niezale\u017cnie od zawodu, powinien zna\u0107 jego histori\u0119 i kultur\u0119. Kiedy zacz\u0105\u0142em si\u0119 o tym uczy\u0107, znalaz\u0142em tak wiele niesp\u00f3jno\u015bci mi\u0119dzy histori\u0105 z podr\u0119cznik\u00f3w a histori\u0105, kt\u00f3rej faktycznie nauczano, \u017ce nie mog\u0142em si\u0119 powstrzyma\u0107 od m\u00f3wienia o tym.<\/p>\n\n\n\n

Historia Peru jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z Hiszpani\u0105, kt\u00f3r\u0105 cz\u0119sto nazywamy \u201cMatk\u0105\u201d. To Hiszpanii zawdzi\u0119czamy nasz\u0105 religi\u0119 i kultur\u0119. Czy to uznanie znajduje odzwierciedlenie w podr\u0119cznikach historii?<\/strong>?<\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Tak, w wielu ksi\u0105\u017ckach. Na przyk\u0142ad, jest wielki peruwia\u0144ski historyk Jos\u00e9 Antonio del Busto, kt\u00f3ry publicznie sprzeciwi\u0142 si\u0119 usuni\u0119ciu pomnika Francisco Pizarra z Plaza de Armas w Limie. Niestety, te teksty nie s\u0105 uwzgl\u0119dnione w programie nauczania, kt\u00f3ry jest silnie upolityczniony.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 ruchy antyhiszpa\u0144skie? Czy s\u0105 skierowane przeciwko Hiszpanii, czy religii?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Pocz\u0105tkowo sz\u0142y r\u0119ka w r\u0119k\u0119; Czarnej Legendzie rozprzestrzenianej przez Angli\u0119 lub Holandi\u0119 towarzyszy\u0142y dzia\u0142ania wojenne przeciwko Hiszpanii, a tak\u017ce schizma z Ko\u015bcio\u0142em katolickim. Dzi\u015b jednak niekoniecznie tak jest i wielu katolik\u00f3w przyj\u0119\u0142o Czarn\u0105 Legend\u0119 przeciwko Hiszpanii.<\/p>\n\n\n\n

Co to s\u0105 \u201cczarne legendy\u201d?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Definiuje si\u0119 j\u0105 jako zbi\u00f3r przesady, manipulacji, pomini\u0119\u0107, zniekszta\u0142ce\u0144 i historycznych uprzedze\u0144, kt\u00f3rych celem jest przedstawienie jednej strony w z\u0142ym \u015bwietle, w tym przypadku strony hiszpa\u0144skiej i katolickiej.<\/p>\n\n\n\n

Widz\u0119, \u017ce napisa\u0142e\u015b kilka ksi\u0105\u017cek, w tym: \u201cThe Hispanic Incas\u201d i \u201cThe Catholic Incas\u201d. Co masz na my\u015bli pisz\u0105c te ksi\u0105\u017cki?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Ju\u017c sama nazwa jest kontrowersyjna, poniewa\u017c wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce kultura Ink\u00f3w jest sprzeczna z kultur\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105 i niezgodna z katolicyzmem, w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce nie powiedziano nam, \u017ce byli Inkowie, kt\u00f3rzy byli katolikami, m\u00f3wili po hiszpa\u0144sku i \u0142acinie oraz byli sojusznikami kr\u00f3la. Celem obu ksi\u0105\u017cek jest obalenie tego uprzedzenia.<\/p>\n\n\n\n

Widzia\u0142em, \u017ce wyst\u0105pi\u0142e\u015b w filmie dokumentalnym \u201cAmeryka hiszpa\u0144ska\u201d Jos\u00e9 Luisa L\u00f3peza Linaresa. Jaki by\u0142 cel tego filmu? Czy jest on zgodny z twoimi ksi\u0105\u017ckami?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Nie do\u015b\u0107, \u017ce toczy si\u0119 w tym samym kierunku, to jeszcze Jos\u00e9 Luis L\u00f3pez Linares naby\u0142 moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 \u201eThe Hispanic Incas\u201d, \u017ceby nakr\u0119ci\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 o Peru. Mia\u0142em okazj\u0119 nakr\u0119ci\u0107 z nim cz\u0119\u015b\u0107 dokumentu w Cuzco, jedno z do\u015bwiadcze\u0144, kt\u00f3re wspominam najmilej.<\/p>\n\n\n\n

Czy uwa\u017casz, \u017ce historia, kt\u00f3r\u0105 opowiadano nam w Peru, nie odpowiada prawdzie?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Podczas mojego ostatniego wyst\u0105pienia w parafii zada\u0142em parafianom nast\u0119puj\u0105ce pytanie: Ilu rdzennych mieszka\u0144c\u00f3w zosta\u0142o straconych przez Inkwizycj\u0119? Odpowiedzi waha\u0142y si\u0119 od setek do tysi\u0119cy. Nie mogli uwierzy\u0107, kiedy powiedzia\u0142em im, \u017ce stracono tylko 32 osoby i \u017cadna z nich nie by\u0142a rdzennym mieszka\u0144cem. M\u00f3wimy o katolickiej publiczno\u015bci, sta\u0142ych parafianach, kt\u00f3rzy od dziesi\u0119cioleci s\u0142uchaj\u0105 wyk\u0142ad\u00f3w formacyjnych; teraz wyobra\u017acie sobie, czego uczyli si\u0119 inni.<\/p>\n\n\n\n

Rozumiem, \u017ce historia Hiszpanii w relacji z Peru nie powinna by\u0107 nazywana histori\u0105 podboj\u00f3w ani kolonializmem, lecz raczej histori\u0105 ewangelizacji?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Zgadza si\u0119. Jak powiedzia\u0142 Ram\u00f3n Mujica Pinilla, podb\u00f3j Peru odby\u0142 si\u0119 raczej za po\u015brednictwem sojusz\u00f3w, ni\u017c si\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jak post\u0119puj\u0105 prace nad now\u0105 umow\u0105 partnersk\u0105 mi\u0119dzy Hiszpani\u0105 a Ameryk\u0105 \u0141aci\u0144sk\u0105?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

\u2013 Cho\u0107 politycznie odlegli, widz\u0119, jak rusztowanie Czarnej Legendy rozpada si\u0119 z ka\u017cdym dniem, co jest konieczne, by osi\u0105gn\u0105\u0107 jak\u0105kolwiek jedno\u015b\u0107. Najpierw musimy by\u0107 zjednoczeni w my\u015blach, a potem wszystko inne p\u00f3jdzie za tym.<\/p>\n\n\n\n

Papie\u017c Leon XIII w Hiszpanii trzykrotnie wymieni\u0142 \u015bwi\u0119tego Turybiusza de Mogrovejo jako jednego ze swoich ulubionych \u015bwi\u0119tych. Czy uwa\u017casz, \u017ce \u015bwi\u0119ty Turybiusz, jako arcybiskup Limy, by\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 lub bardzo wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 w ewangelizacji Ameryki \u0141aci\u0144skiej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie, \u015bwi\u0119ty Turybiusz zorganizowa\u0142 struktur\u0119 ko\u015bcieln\u0105 w Peru i ewangelizowa\u0142 tamtejsz\u0105 ludno\u015b\u0107, chrzcz\u0105c i bierzmuj\u0105c oko\u0142o p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b. Pami\u0119tajmy, \u017ce w tamtym czasie Peru rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 od Panamy po Patagoni\u0119, wi\u0119c mo\u017cemy s\u0142usznie powiedzie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki dzie\u0142u \u015bwi\u0119tego Turybiusza po\u0142owa kontynentu ameryka\u0144skiego jest katolicka.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Wywiad z Rafaelem Ait\u0105 w telewizji<\/h2>\n\n\n\n
\n