Leon XIV we Francji. Aby świat miał życie

Konferencja Episkopatu Francji (CEF) zebrała się we wtorek w swojej paryskiej siedzibie, aby przedstawić Podróż apostolska papieża Leona XIV do Francji, Od 25 do 28 września. W konferencji prasowej wzięli udział: kardynał Jean-Marc Aveline, arcybiskup Marsylii i przewodniczący Konferencji Episkopatu Francji (CEF); biskup Benoît Bertrand z Pontoise i przewodniczący komitetu organizacyjnego podróży; a także arcybiskup Paryża Laurent Ulrich; biskup Tarbes i Lourdes Jean-Marc Micas; oraz arcybiskup-biskup Metzu Philippe Ballot, a także koordynatorzy logistyczni wizyty papieskiej.

To będzie czterodniowe, pięcioetapowe wydarzenie: siedziba UNESCO, Paryż, Saint-Denis, Lourdes i Metz. Leon XIV będzie dziesiątym papieżem, który odwiedzi Paryż. Ostatnia wizyta papieska odbyła się w 2008 roku, a jej gospodarzem był Benedykt XVI.

Kardynał Jean-Marc Aveline, arcybiskup Marsylii i przewodniczący Konferencji Episkopatu Francji (CEF), powiedział, że przygotowania do tej podróży nie ograniczają się tylko do spraw materialnych. Ważne jest, aby przygotować się do słuchania Papieża i przeżywać to wydarzenie jako dar – dodał.

Kardynał nie chciał uprzedzać treści orędzi, wskazał jednak na ich główny temat: obronę godności człowieka w świetle swojej encykliki “Magnifica humanitas”. 

Biskup Benoît Bertrand z Pontoise, wiceprzewodniczący Konferencji Episkopatu Francji (CEF) i przewodniczący komitetu organizacyjnego, podsumował przygotowania trzema słowami: radość, różnorodność i oczekiwanie. Wyjaśnił, że różnorodność ta obejmuje zarówno duże tłumy, jak i zgromadzenia liczące około pięciuset osób oraz spotkania liczące nie więcej niż dziesięć osób. 

Mówiąc o oczekiwaniach narodu francuskiego, których, jak uważa, jest wiele, i to nie tylko chrześcijan, mówił o umocnieniu wiary, o prowadzeniu drogami misji, o służbie Kościoła maluczkim i ubogim oraz tym, którzy szukają Boga. 

“Ojciec Święty również przybywa do Francji, aby pielęgnować naszą nadzieję, ponieważ bardzo jej potrzebujemy” – powiedział. “Bez wątpienia ta podróż będzie historyczna”.

Aby świat miał życie: motto narodzone na ulicy w Rzymie

Oficjalnym mottem podróży jest “Aby świat miał życie”. Pochodzi ono z szóstego rozdziału Ewangelii św. Jana, z mowy o Chlebie Życia.

Propozycja wyszła od kardynała Aveline’a, a sam Leon XIV osobiście ją zatwierdził. Aveline opowiedział o jej genezie: “Pewnego ranka, idąc z dwoma wiceprzewodniczącymi do Seminarium Francuskiego ulicą antykwariuszy w Rzymie, pogrążyliśmy się w rozmyślaniach. Wtedy przyszedł mi do głowy pomysł: “Aby świat miał życie”. Tej samej nocy napisałem krótki e-mail do papieża. Następnego ranka papież odpowiedział: “Tak, to dobry pomysł”».

Kardynał wyjaśnił, dlaczego uważa to za znaczące: “Ponieważ wyraża w kilku słowach fundamentalną prawdę: słowa Chrystusa: “Ja przyszedłem, aby owce miały życie i miały je w obfitości”. Również dlatego, że definiuje dla wiary chrześcijańskiej, kim jest osoba Chrystusa: “Ja jestem drogą, prawdą i życiem”».

“Prawo do wspomaganego samobójstwa” we Francji

Hasło nie jest błahe. 15 lipca Zgromadzenie Narodowe w ostatnim czytaniu zatwierdziło ustawę ustanawiającą “prawo do pomocy w umieraniu” 291 głosami za, 241 przeciw i 29 wstrzymującymi się, po tym jak Senat odrzucił ją trzykrotnie.

Premier Sébastien Lecornu i przewodniczący Senatu skierowali ustawę do Rady Konstytucyjnej, która 14 sierpnia uznała ją za zgodną z konstytucją, z trzema zastrzeżeniami interpretacyjnymi, w tym z klauzulą sumienia dla farmaceutów i placówek opieki zdrowotnej. Emmanuel Macron ogłosił ją 18 sierpnia, a tekst ukazał się w Dzienniku Urzędowym następnego dnia.

Ustawa otwiera, pod pewnymi warunkami, dostęp do opieki osobom dorosłym z poważnymi i nieuleczalnymi schorzeniami, które zagrażają ich oczekiwanej długości życia. Oczekuje się, że papież podkreśli wagę ratowania życia w Lourdes. 

Katechumeni, francuska niespodzianka

Drugim tłem jest zjawisko, którego sam Kościół francuski się nie spodziewał: stały wzrost liczby dorosłych i nastolatków proszących o chrzest.

Według corocznego badania CEF, opublikowanego 25 marca, w 2026 roku podczas Wigilii Paschalnej ochrzczono 21 386 katechumenów: 13 234 dorosłych i 8152 nastolatków. Stanowi to wzrost o 28% wśród dorosłych i 10% wśród nastolatków w porównaniu z rokiem 2025.

W ciągu dziesięciu lat liczba dorosłych wzrosła trzykrotnie: z 4124 w 2016 r. do 13 234 w tym roku.

Największą grupę stanowią ludzie młodzi w wieku od 18 do 25 lat, z czego 42 to osoby z klasy %, a następnie osoby w wieku od 26 do 40 lat.

Paryż jest przypadkiem szczególnym. Diecezja ta stanowi około 10% katechumenów w kraju i wspiera siedemdziesiąt duszpasterstw studenckich, sześćdziesięciu pięciu seminarzystów i szesnastu nowych księży wyświęconych w 2025 roku. W całej prowincji kościelnej Paryża, obejmującej osiem diecezji Île-de-France, liczba dorosłych proszących o chrzest wzrosła z 1249 w 2021 roku do 3158 w 2026 roku, co stanowi wzrost o 153%.

W odpowiedzi biskupi Île-de-France zwołali w kwietniu 2025 roku synod prowincjonalny pod hasłem “Katechumeni i neofici: Nowe perspektywy życia Kościoła w naszych diecezjach”. Termin «synod» musiał zostać zmieniony, ponieważ liczba uczestników przekroczyła limit ustalony przez prawo kanoniczne. Synod przyjął nazwę Prowincjalnego Zgromadzenia Kościelnego. Został on uroczyście otwarty 31 maja w katedrze Notre-Dame w Paryżu i będzie obradował w trzech sesjach: w październiku 2026 roku, styczniu 2027 roku i maju 2027 roku. 

Dlatego w sobotę rano, 26-go, Leon XIV spotka się w Instytucie Katolickim w Paryżu z członkami zgromadzenia, katechumenami i neofitami. Tam również będzie się modlił przed kilkoma figurami świętych i błogosławionych, które niegdyś znajdowały się w dawnym klasztorze karmelitów.

Paryż: Sześć sekwencji w półtora dnia

Paryski etap jego podróży jest najbardziej złożony. Papież wyląduje na lotnisku Orly w piątek 25 października o godzinie 10:00. Następnie uda się do Pałacu Elizejskiego, aby spotkać się z Prezydentem Republiki i przemówić do przedstawicieli rządu, społeczeństwa obywatelskiego i korpusu dyplomatycznego. O godzinie 15:00 odwiedzi siedzibę UNESCO, gdzie chciał wygłosić przemówienie do społeczności międzynarodowej na temat edukacji.

Następnie przejedzie papamobile trasą długości 2,5 kilometra od kościoła Notre-Dame des Champs do placu Saint-Michel, przez bulwar Montparnasse i bulwar Saint-Michel.   

O godzinie 17:15 papież przewodniczyć będzie nieszporom w katedrze Notre-Dame, w których wezmą udział biskupi, księża, diakoni, zakonnicy, osoby konsekrowane i seminarzyści. Tego samego wieczoru będzie przewodniczył czuwaniu na Stade de France w Saint-Denis, w którym weźmie udział ponad 80 000 młodych ludzi w wieku od 17 do 35 lat. Miejsca zostały zajęte w ciągu kilku godzin od otwarcia rejestracji, a lista oczekujących jest długa. 

W sobotę 26-go, po wizycie w Domu Bakhity, odbędzie się największa uroczystość: msza na Placu Zgody i Polach Elizejskich. Spodziewanych jest ponad 500 000 osób. Organizatorzy spodziewają się, że tłum może przepełnić Łuk Triumfalny.

“Możemy mieć nadzieję, że celebracja Eucharystii będzie silnym znakiem w życiu Kościoła i że ten znak będzie mógł być przekazywany przez naród francuski jako znak jedności» – powiedział arcybiskup Paryża, prałat Laurent Ulrich. Dodał, że te chwile wyrażają jedność, intymność, intymność i pragnienie spotkania, którego znaczenie wykracza daleko poza Kościół.

Lourdes: pielgrzym i pasterz

Wizyta Leona XIV w Lourdes Następuje ona po dwóch objawieniach św. Jana Pawła II w 1983 i 2004 r. oraz objawieniu Benedykta XVI z 2008 r., z okazji 150. rocznicy objawień.

Papież Leon XIV przybędzie na lotnisko Tarbes-Lourdes w sobotę 26-go o 19:05, a następnie odwiedzi Grotę Massabielską. 

Ksiądz prałat Jean-Marc Micas, biskup Tarbes i Lourdes, powiedział, że będzie pielgrzymem wśród pielgrzymów: dotknie skały w grocie, napije się wody, zapali świecę, uklęknie i będzie się modlił w ciszy, tak jak czynią to pielgrzymi. 

Jako proboszcz Kościoła powszechnego będzie przewodniczył niedzielnej porannej mszy na łące przy sanktuarium, a w niedzielny wieczór poprowadzi procesję maryjną z pochodniami.

Jak na miasto liczące nieco ponad 12 000 mieszkańców, spodziewany napływ ludności jest znaczny: 50 000 osób w sobotni wieczór, 150 000 w niedzielny poranek i 25 000 w niedzielny wieczór.

W Lourdes odbędzie się również najbardziej delikatne spotkanie podróży. Papież Leon XIV przyjmie w prywatnej rozmowie siedem ofiar nadużyć seksualnych. 

Ksiądz prałat Pierre-Antoine Bozo, biskup koadiutor La Rochelle i rzecznik CEF, wyjaśnił, że grupa została utworzona w celu osiągnięcia jak największej równowagi.

Metz: inny reżim

Ostatni dzień, poniedziałek 28, odbędzie się w Metz, na skrzyżowaniu granic Francji, Luksemburga i Niemiec. To nie jest przypadkowy wybór. We Francji współistnieją dwa systemy religijne. Podstawowym jest ustawa z 9 grudnia 1905 roku, która ustanowiła rozdział Kościoła od państwa. 

Budynki kultu sprzed tej daty, znacjonalizowane już w 1789 r., pozostały w rękach publicznych: katedry należały do państwa, a kościoły parafialne do gmin.

Drugim, mniej znanym systemem jest konkordat, który reguluje Alzację i Mozelę. Tam ustawa z 1905 roku nigdy nie została zastosowana, ponieważ w tamtym czasie departamenty te należały do Cesarstwa Niemieckiego. Po powrocie do Francji w 1918 roku, obowiązujące prawo zostało utrzymane, w tym konkordat zawarty w 1801 roku między Napoleonem a Piusem VII. Ustawa z 1 czerwca 1924 roku potwierdziła ten wyjątek, a Rada Konstytucyjna podtrzymała ją w 2013 roku.

W praktyce system konkordatowy uznaje cztery wyznania: katolickie, luterańskie, reformowane i żydowskie. Ich duchowni są opłacani przez państwo, a nauka religii jest zapewniona w szkołach publicznych. Metz i Strasburg to dwie diecezje objęte konkordatem, a ich biskupi nadal są mianowani dekretem prezydenckim.

Procedura jest szczególna: Stolica Apostolska proponuje kandydata, prezydent akceptuje go pierwszym dekretem, który jest utrzymywany w tajemnicy, następnie papież udziela inwestytury kanonicznej bullą, a drugi dekret, po zbadaniu przez Radę Stanu, jest publikowany jednocześnie w Dzienniku Urzędowym Francji i w «L'Osservatore Romano». 

Arcybiskup Philippe Ballot z Metzu podkreśla znaczenie tego miejsca: «Mozela to idealne miejsce na przesłanie pokoju. To ziemia, która doświadczyła trzech wojen i dwóch aneksji, i gdzie wczorajsi wrogowie stali się przyjaciółmi» – mówi. «Dlatego jest to możliwe wszędzie tam, gdzie toczy się wojna». Mówi również o mocy przebaczenia poprzez francusko-niemieckie pojednanie i wskazuje, że dzień ten będzie miał wymiar europejski i międzynarodowy.

W Metzu, o godzinie 10:00, Papież przewodniczyć będzie spotkaniu międzyreligijnemu w Centrum Kongresowym im. Roberta Schumana. Sześciu przywódców religijnych odczyta i podpisze z nim wspólną deklarację: kardynał Aveline (katolicy), Christian Krieger (protestanci), naczelny rabin Haïm Korsia (żydzi), Chems-Eddine Hafiz (muzułmanie), prałat Dimitrios (prawosławni) i Antony Boussemart (buddyści). Godzinę później Papież weźmie udział w wydarzeniu «U źródeł Europy dla Pokoju i Jedności».

Hołd dla Roberta Schumana będzie oddawany przez cały dzień. Urodzony w Clausen, na obrzeżach Luksemburga, z ojca pochodzącego z Mozeli i matki pochodzącej z Luksemburga, Schuman był posłem do parlamentu regionu Mozela przez ponad cztery dekady. Mieszkał i zmarł w Scy-Chazelles, na wzgórzach nad Metz, i tam został pochowany. Papież Franciszek ogłosił go czcigodnym.

Po południu papież przejedzie ulicami Metzu papamobile, a o godzinie 16:00 odprawi mszę świętą w katedrze św. Szczepana. Wylot zaplanowano na godzinę 18:30 z lotniska Metz-Nancy-Lorraine.

Wyzwanie logistyczne i ekonomiczne

Całkowite kwoty dają wyobrażenie o skali operacji. Koszt podróży wyniesie 27 milionów euro, sfinansowanych głównie z darowizn; do czasu konferencji prasowej zebrano 5,5 miliona euro. 

W dniach 25 i 26 października w ramach operacji Sentinelle zostanie rozmieszczonych 15 000 policjantów, żandarmów, sił mobilnych i personelu wojskowego. Sam etap paryski zmobilizuje 15 000 ochotników. 

Chociaż państwo francuskie nie będzie dotować tej organizacji, weźmie na siebie odpowiedzialność za bezpieczeństwo wydarzenia, Papieża i jego otoczenia.

Jak Francja przeżywa ten moment?

Atmosfera, którą opisują organizatorzy, jest pełna entuzjazmu i radości. Wiele kościołów we Francji organizuje dni modlitwy i przygotowania duchowego; jednym z takich miejsc jest Bazylika Najświętszego Serca na Montmartre, miejsce wiecznej adoracji od 1885 roku, oraz Narodowe Sanktuarium Miłosierdzia, które organizuje nowennę i dni modlitwy w ramach przygotowań do wizyty papieskiej.

Aveline mówiła o swoim podekscytowaniu rozmachem, jaki wywołała ta wizyta. Odczuwa radość powszechną w całym kraju, a także w mediach społecznościowych. Jej zdaniem świadczy ona o wielkim duchowym pragnieniu Francuzów. 

Kardynał przyznał, że Francja interesuje papieża. Dodał, że wraz z nowym wzrostem liczby neofitów i katechumenów, kraj demonstruje swój opór wobec sekularyzacji. Wspomniał również, że Leon XIV uczy się francuskiego, aby móc się swobodniej wyrażać.

Biskup Pontoise zakończył konferencję prasową otwartym zaproszeniem: wszyscy Francuzi, katolicy czy nie, wierzący czy nie, przybyli, aby powitać i posłuchać papieża Leona XIV w Paryżu, Saint-Denis, Lourdes lub Metz. 

Jak podkreślił arcybiskup Paryża, prałat Laurent Ulrich: Papież przychodzi, «aby zatroszczyć się o naszą nadzieję, bo z pewnością bardzo jej potrzebujemy».