Teresa Flores: “Kuba i Nikaragua ograniczają wolność religijną za pomocą ram prawnych”

Tytuł mówi niemal wszystko: “Narzędzia prawne represji – analiza porównawcza Kuby i Nikaragui”. Teresa Flores, prawniczka i dyrektor Obserwatorium Wolności Religijnej w Ameryce Łacińskiej (Oliwia), szczegółowo opisuje, w jaki sposób “rządy Kuby i Nikaragui ograniczają wolności religijne i obywatelskie”. Oba państwa kontrolują przestrzeń publiczną i cyfrową, zauważyła na Florida International University (FIU),

Podczas sympozjum, które odbyło się na początku września, nikaraguański prawnik Yader Valdivia stwierdził, że “w Nikaragui nadal dochodzi do naruszeń praw człowieka. był prześladowany, Kościoły były oblegane, pastorzy i księża byli atakowani i bezprawnie zatrzymywani, a także znikali i byli prześladowani lub wygnani. 

“Prześladowania religijne”

“W Nikaragui religia nie jest kwestią doktrynalną ani sporem teologicznym, lecz raczej barometrem demokracji. Chcę jasno powiedzieć, że prześladowania religijne ”To istnieje w tym kraju” – dodał Valdivia. Wydarzenie zostało zorganizowane wspólnie przez Outreach Aid to the Americas (OAA), Cuban Research Institute (CRI) oraz Kimberly Green Latin American and Caribbean Center (LACC).

Teresa Flores Podsumował swoją interwencję dla Omnesa. Jak widać, wygnanie [niejasne] unosi się nad rozmową, choć o tym nie mówimy. Biskup Rolando Alvarez w Watykanie od stycznia 2024 r. Prześladowania i wygnanie innych biskupów i księży, lub wygnanie ponad pół miliona Nikaraguańczyków od 2018 r.

Jak pan zauważył, Kuba i Nikaragua stosują prawo jako mechanizm kontroli nad społeczeństwem, a w szczególności nad “wspólnotami wyznaniowymi”.

– Zarówno na Kubie, jak i w Nikaragui władze stworzyły ramy prawne, które wydają się uzasadnione, ale w praktyce ograniczają wolności religijne i obywatelskie. Podczas mojej prezentacji zwróciłem uwagę, że oba kraje stworzyły ramy prawne. Choć na papierze uznają one wolność religijną, w praktyce uzależniają ją od niejednoznacznych pojęć, takich jak “porządek publiczny”, “interes społeczny” czy “bezpieczeństwo narodowe”. Pozwala to władzom na ograniczenie korzystania z praw w dowolnym momencie.

Na Kubie Konstytucja z 2019 roku gwarantuje zwierzchnictwo Partii Komunistycznej, skutecznie unieważniając i ograniczając wcześniej uznane wolności. W Nikaragui ostatnie reformy konstytucyjne poszerzyły przesłanki utraty obywatelstwa i wykluczenia politycznego, wzmacniając ich represyjny charakter.

Przepisy te umożliwiają cenzurę, nadzór i karanie przywódców religijnych i organizacji religijnych – dodaje.

Oba kraje uchwaliły ustawy dające im władzę kontrolowania przestrzeni publicznej i cyfrowej. Na Kubie dekrety takie jak 35 i 370 wymagają, aby wszelka komunikacja była podporządkowana “konstytucji socjalistycznej”, sankcjonując treści krytyczne wysokimi grzywnami, a nawet zarzutami karnymi. 

W Nikaragui ustawa o cyberprzestępczości przewiduje karę więzienia za rozpowszechnianie tego, co rząd uważa za “fałszywe wiadomości”, i umożliwia nadzór nad użytkownikami w czasie rzeczywistym.

Te ramy prawne sprawiają, że wolność słowa i wyznania są zagrożone. Przywódcy religijni i wspólnoty religijne mogą zostać oskarżeni o szerzenie “dezinformacji” lub “wywrotowej propagandy” tylko za wyrażanie krytycznych opinii.

Jak wyglądają poziomy kontroli i metody wywierania nacisku na kościoły i wspólnoty?

Biuro ds. Religii Partii Komunistycznej bezpośrednio kontroluje rejestrację i działalność kościołów na Kubie, a każde nieuznane stowarzyszenie grozi kryminalizacją. W Nikaragui przepisy dotyczące organizacji non-profit, agentów zagranicznych i finansowania zezwalają na unieważnienie statusu prawnego, konfiskatę mienia i zawieszenie działalności religijnej.

W Nikaragui i na Kubie sankcje mają charakter zarówno karny, jak i administracyjny. Umożliwiają one masową i systematyczną likwidację wspólnot religijnych uważanych za sprzeciwiające się reżimowi.

Twierdzisz, że zrozumienie instrumentów prawnych jest kluczowe dla ujawnienia nadużyć i znalezienia sposobów na obronę podstawowych praw.

Aby zrozumieć wpływ narzędzi prawnych na Kubie i w Nikaragui, podkreśliłem, że najpierw należy zrozumieć zakres wolności religijnej. Prawo to nie ogranicza się do prywatnej praktyki religijnej. Obejmuje ono edukację, zrzeszanie się, uczestnictwo w życiu publicznym i przekazywanie przekonań, by wymienić tylko kilka swobód. Bez tego kompleksowego spojrzenia nie sposób w pełni określić, w jaki sposób prawo może stać się instrumentem ograniczającym.

W obu krajach to właśnie te szersze wymiary są ograniczone: ramy prawne nie gwarantują praw, lecz pozbawiają je treści. Stąd waga analizy tych norm, ponieważ pokazują one, jak represje są również przekazywane poprzez normy, regulacje i prawa wykraczające poza represje fizyczne, które nadają pozory legalności arbitralnym środkom.

A trasa międzynarodowa?

Zarówno Kuba, jak i Nikaragua wycofały się z regionalnych mechanizmów ochrony praw człowieka, ograniczając możliwości uzyskania ochrony międzynarodowej. Jednak monitoring prowadzony przez agencje ONZ i naciski międzynarodowe pozostają kluczowe dla dokumentowania nadużyć i zapewniania wsparcia społecznościom wyznaniowym doświadczającym poważnych represji.

Agresje

OSV News zgłosiła Miesiąc temu donoszono, że w 2025 roku liczba ataków na Kościół katolicki w Nikaragui spadnie. Jednak raport dotyczący prześladowań Kościoła w tym środkowoamerykańskim kraju przypisuje ten spadek faktowi, że niewielu księży i osób zakonnych zgłasza przypadki nękania i prześladowania ich samych oraz mienia kościelnego, napisał David Agren.

Według Marthy Patricii Moliny, nikaraguańskiej prawniczki na wygnaniu, która monitoruje te prześladowania, od 2018 roku doszło do łącznie 1010 ataków na Kościół Nikaraguański. Liczba ta spadła do zaledwie 32 w 2025 roku, w porównaniu z rekordową liczbą 321 ataków w 2023 roku, jak podaje Molina w siódmym wydaniu swojego raportu “Nikaragua, Kościół prześladowany”.

“Zdziesiątkowany Kościół”

“Spadek liczby wiernych obserwowany w 2025 roku nie świadczy o serdecznych stosunkach między dyktaturą (nikaraguańską) a Kościołem katolickim, lecz raczej o tym, że Kościół został zdziesiątkowany w tym okresie represji” – powiedział Molina. ”Duchowni w żadnym wypadku nie mogą zgłaszać nadużyć i codziennej inwigilacji, którym są poddawani. Nie wyrażają publicznie swojego cierpienia z powodu gróźb, jakie otrzymują od funkcjonariuszy Policji Narodowej” – stwierdził prawnik w raporcie.