Ostatniego dnia swojego pobytu w Argentynie papież Leon XIV rozpoczął w środę swoją wizytę w Federalnym Zespole Penitencjarnym w Buenos Aires, w więzieniu Villa Devoto. Tam, w więziennej sali gimnastycznej, został przyjęty przez Arcybiskupa Buenos Aires i Papieskiego Delegata ds. Duszpasterstwa Więziennictwa Jorge Garcíę Cuervę; dyrektor Federalnej Służby Penitencjarnej Fernando Martínez; Minister Bezpieczeństwa Alejandra Monteoliva; oraz Minister Sprawiedliwości Juan Bautista Mahiques.
W swoim przemówieniu powitalnym García Cuerva zauważył, że jest to więzienie dla mężczyzn, w którym kiedyś przebywało 1500 więźniów, a obecnie przeprowadzane jest stopniowe przenoszenie więźniów “w celu jego ostatecznego zamknięcia”. W spotkaniu wzięło udział około 70 więźniów, ostatnich pozostałych w więzieniu. Wspomniał również o papieżu Franciszku, który “przybywał do tego więzienia w każdy Wielki Czwartek, aby sprawować Eucharystię i dokonać obmycia nóg”, i podkreślił, że “problem więzień to problem, który dotyka całe społeczeństwo”.
Z ulicy do kaplicy
Dwóch więźniów i mężczyzna, który już odbył karę, opowiedzieli papieżowi, jak zmieniło się ich życie za kratami. 29-letni Cristian opowiadał, jak żył na ulicy i popełniał przestępstwa, by utrzymać się z uzależnienia od narkotyków i alkoholu. Przez pierwsze kilka nocy po aresztowaniu nie mógł spać: “Ciągle przypominały mi się rady mojej matki i bolało mnie, że nie posłuchałem jej wcześniej”. W więziennej kaplicy, jak wyjaśnił, czuł, że nie jest sam. Wkrótce wyjdzie na wolność i marzy o “znalezieniu pracy, własnym mieszkaniu, chodzeniu do kościoła i w końcu założeniu rodziny”.
32-letni Maximiliano mówił również o narkotykach, które nazwał “prawdziwą pandemią”, oraz o czasie straconym z córkami: “Chcę wrócić do Boga i pokazać moim córkom, że ich ojciec może się zmienić”. Następnie głos zabrał 44-letni Reinaldo Chiconi, ojciec czwórki dzieci. Przebywał w tym samym więzieniu i jest teraz na wolności. Dzięki posłudze więziennej prowadzonej przez kapelana Matíasa De Martiniego, odnalazł w więziennej kaplicy to, co nazwał “objęciem” Jezusa i chciał podzielić się “dobrą nowiną”: “Nowe życie jest możliwe”.
Doświadczenie granicy
Papież poświęcił swoje pozdrowienie doświadczeniu, które – jak powiedział – jest wspólne wszystkim ludziom: doświadczeniu ograniczeń. Począwszy od swojej pierwszej encykliki, Wspaniała ludzkość, Ostrzegał, że społeczeństwo często przedstawia chorobę, starość czy cierpienie jako “defekt, który należy naprawić” i podawał przykłady dobrze znane obecnym, takie jak “poczucie wszechmocy wywołane narkotykami” lub “fałszywa władza płynąca z łatwych pieniędzy”.
W odpowiedzi podkreślił, że “ludzie nie rozkwitają pomimo ograniczeń, ale często dzięki nim” i zachęcił więźniów, aby postrzegali swoją sytuację jako punkt wyjścia: “Czas spędzony w tej instytucji może być dla nich szansą na nowy początek, na pogodzenie się z Bogiem i na ponowne włączenie się bez strachu do swoich rodzin i społeczeństwa”.
Papież nie krył surowości więzienia: “Wyobrażam sobie ich nieprzespane noce, tęsknotę za bliskimi lub myślenie o tych, których mogli skrzywdzić”. Chciał jednak podkreślić, że więzienie jest również świadectwem ludzi, którzy “potrafili przekształcić pustynię własnego życia w żyzny ogród”.
Zadanie dla całego społeczeństwa
W drugiej części swojego przemówienia Leon XIV zwrócił się do rodzin więźniów, przypominając im, że Jezus “utożsamił się z więźniem” i został pozbawiony wolności, nie popełniając żadnego grzechu. Wezwał personel więzienny, wolontariuszy i duszpasterzy, aby nie ulegali “strukturom grzechu” i pracowali na rzecz uczynienia więzień “bardziej humanitarnym i pełnym szacunku” środowiskiem sprzyjającym resocjalizacji. Podkreślił również, że odwiedzanie więźniów “jest dziełem miłosierdzia, do którego wszyscy jesteśmy powołani”.
Jego ostatnie przesłanie skierowane było do władz i całego argentyńskiego społeczeństwa, z apelem skierowanym do najmłodszych: “Towarzyszmy szczególnie naszym dzieciom i młodzieży, kształćmy ich w autentycznych wartościach, troszczmy się o nich i chrońmy, aby nie wpadli w nikczemne pułapki przestępczości. Pan rozliczy nas z tego, co uczyniliśmy dla każdego z naszych braci i sióstr”.
Po zawierzeniu wszystkich Matce Bożej Miłosierdzia, papież podarował polichromowaną drewnianą rzeźbę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, a kapelan poprosił o błogosławieństwo dla wizerunków wykonanych przez więźniów z jednostki 47, które trafią do więzień w całym kraju. Z Devoto udał się do bazyliki Matki Boskiej z Luján, gdzie odprawił mszę świętą.





